Nhiều người nghĩ mình nói Tiếng Anh tốt vì đã sống ở Anh 3 năm.
Nhưng sự thật là Tiếng Anh của mình đã như vậy từ trước khi mình đi Anh.
Nhiều người trong chúng ta lầm tưởng rằng chỉ cần sống vài năm ở các nước nói Tiếng Anh như Canada, Mỹ, Anh, Úc thì Tiếng Anh sẽ tự động giỏi lên.
Sự thật là mình biết nhiều người Việt đã sống nhiều năm ở các nước phương Tây nhưng vẫn không thể giao tiếp hoặc thể hiện quan điểm một cách tự tin bằng Tiếng Anh.
Khi dạy học trò là người nhập cư gốc Pakistan ở Anh, mình cũng chứng kiến tình trạng tương tự. Có những người sống ở Anh 10 năm, thậm chí 20 năm nhưng vẫn không biết cách đặt câu hỏi để mua vé xe buýt hoặc mô tả tình trạng bệnh khi đi bác sĩ. Điểm chung của những người này là môi trường sống không đòi hỏi việc sử dụng nhiều Tiếng Anh, ví dụ như sống trong cộng đồng toàn người Việt hoặc người Pakistan.
Ngược lại, mình đã từng nói chuyện với một số bạn trẻ hoặc đồng nghiệp là giáo viên Tiếng Anh có khả năng nói cực kì tốt và phát âm chuẩn dù chưa từng sống ở nước ngoài. Điểm chung của họ là niềm đam mê học ngôn ngữ và sự chủ động tìm môi trường để thực hành. Họ nghe nhạc, xem phim, đọc sách, đọc báo, nghe podcast, xem video trên YouTube… Tiếng Anh xuất hiện thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày của họ.
Bản thân mình cũng đã phải nỗ lực rất nhiều để xây lại nền tảng Tiếng Anh gần như từ con số không, đi từ cảm giác sợ hãi mỗi khi thấy người nước ngoài đến việc có thể tự tin thuyết trình bằng Tiếng Anh tại một hội nghị về ngôn ngữ ở Scotland. Và toàn bộ quá trình đó đã diễn ra trước khi mình đi du học UK.
Do gia đình không có nhiều điều kiện nên mình không được học Tiếng Anh ở trung tâm từ nhỏ. Năm 18 tuổi, mình tham gia một khóa Tiếng Anh nền tảng (phát âm + ngữ pháp căn bản) tại một trung tâm anh ngữ trong khoảng một năm. Sau đó mình tiếp tục tự rèn luyện để cải thiện khả năng nói.
Đầu tiên, mình tham gia câu lạc bộ Tiếng Anh. Vào khoảng những năm 2008–2010, mình thường xuyên tham gia CLB Tiếng Anh tại Nhà Văn Hóa Thanh Niên, Cung Văn Hóa Lao Động, Master Cup’s English Club, và nhiều CLB Tiếng Anh khác mà mình tìm được tại TP.HCM. Khi có thời gian rảnh, mình và nhóm bạn còn rủ nhau ra công viên 23/09 để thực hành nói chuyện với “tây”.
Thời gian đầu mình cũng chỉ bập bẹ, tập sử dụng những từ vựng và mẫu câu đã học ở trường để nói chuyện. Mình cũng từng trải qua cảm giác xấu hổ vì nói không tốt bằng một bạn nhỏ tuổi hơn ở CLB Tiếng Anh. Nhưng dần dần, càng thực hành nhiều, mình càng dạn dĩ hơn và thoải mái thể hiện bản thân bằng thứ ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ này.
Việc kết hợp đọc Graded Readers (sách đọc phân cấp dành cho người học Tiếng Anh) và xem những sitcom như Friends giúp mình tăng vốn từ vựng rất nhanh. Mình cũng học được nhiều cách dùng từ trong văn nói và cách nhấn nhá ngữ điệu tự nhiên hơn thông qua việc xem phim.
Không dừng lại ở đó, khi vốn Tiếng Anh đã ở mức có thể giao tiếp khá ổn, mình đăng ký làm thêm hướng dẫn viên du lịch, chuyên dẫn tour cho khách nước ngoài để vừa có thêm thu nhập vừa có nhiều cơ hội luyện nói hơn. Công việc này cho mình cơ hội tiếp xúc với du khách từ khắp nơi trên thế giới và cũng giúp Tiếng Anh của mình thăng hạng rất nhanh, không chỉ về độ lưu loát mà còn về độ tự nhiên. Vào thời điểm đó, nhiều du khách đã rất ngạc nhiên khi mình nói rằng mình chưa từng sống ở nước ngoài.
Mình viết bài này không phải để khoe khả năng Tiếng Anh. Mình chỉ muốn nhắn nhủ với những ai vô tình hay hữu duyên đọc được bài viết này rằng: nếu bạn đang mang một niềm tin giới hạn “Mình sẽ không bao giờ giỏi Tiếng Anh nếu chỉ sống ở Việt Nam”, thì đã đến lúc phá bỏ niềm tin đó.
Với phương pháp học đúng, sự quyết tâm và sự kiên trì, bạn hoàn toàn có thể chinh phục Tiếng Anh mà không cần phải sống ở một nước nói Tiếng Anh.
