Chào bạn, mình là Hương. Trên lớp các bạn học viên hay gọi mình là Hannah 🙂
Mình đã giảng dạy Tiếng Anh toàn thời gian từ năm 2019 đến nay. Sau nhiều năm “chinh chiến”, mình đã tích lũy được những “bảo bối” giảng dạy sau:
Chứng chỉ giảng dạy TESOL
Bằng Thạc sĩ MA TESOL tại Đại học Edge Hill (UK)
Chứng chỉ CELTA của Cambridge
IELTS 8.0 overall
Kinh nghiệm giảng dạy nhiều độ tuổi và trình độ tại Việt Nam và UK; đặc biệt là kinh nghiệm dạy người nhập cư và trẻ em quốc tế tại UK
Bạn có thể tham khảo profile chi tiết của mình tại ĐÂY.
Mình vừa hoàn thành khóa học CELTA tại Apollo Hồ Chí Minh và đạt Pass A, mức đánh giá cao nhất của CELTA, thường chỉ chiếm khoảng 2–5% học viên mỗi năm. Theo thống kê của Cambridge thì tỉ lệ đạt Grade A ở Việt Nam vào năm 2023 là 2,7%.
Tại sao mình lại học CELTA?
Mình quyết định học CELTA vì hai lý do chính.
- Độ uy tín và giá trị sử dụng toàn cầu
CELTA là chứng chỉ mình đã biết đến từ lâu thông qua các đồng nghiệp trong ngành. Đây là chứng chỉ có độ uy tín cao, được công nhận rộng rãi trên toàn thế giới, không chỉ có giá trị trong hồ sơ xin việc tại Việt Nam mà còn ở nước ngoài, đặc biệt là thị trường UK, nơi mình từng sống và làm việc.
Nếu bạn có ý định giảng dạy Tiếng Anh ở bậc higher education (giáo dục bậc đại học) tại UK, CELTA là chứng chỉ rất đáng cân nhắc vì nhiều trường đại học tại đây yêu cầu hoặc ưu tiên CELTA.
- Mong muốn tự hoàn thiện bản thân
Sau nhiều năm giảng dạy, mình đã nhận được nhiều đánh giá tích cực từ quản lý, thanh tra giáo dục (OFSTED – tổ chức thanh tra giáo dục tại UK) và đồng nghiệp. Nhiều người nói rằng mình đã “dạy tốt rồi”.
Tuy nhiên, bản thân mình vẫn cảm thấy còn nhiều điều có thể làm tốt hơn. Mình muốn phá bỏ những lối mòn tư duy, thiết kế bài giảng hiệu quả hơn, giúp học viên tiến bộ hơn và đồng thời bảo vệ năng lượng của chính mình. Mình mong muốn nhận được những phản hồi mang tính xây dựng từ các chuyên gia trong ngành để tiếp tục hoàn thiện kỹ năng giảng dạy.
Review về khóa học
Tổng quan khóa học
- Hình thức học (Format): Offline tại trung tâm Apollo Hồ Chí Minh, 282 Lê Quang Định
- Thời khóa biểu (Schedule): 8:30 sáng – 17:00 chiều
- Đối tượng học viên:
Giáo viên mới chưa có kinh nghiệm giảng dạy, giáo viên đã có kinh nghiệm & muốn phát triển kỹ năng dạy, giáo viên muốn giảng dạy tại nước ngoài. Bạn có thể tham khảo thêm thông tin tại ĐÂY. - Đầu vào:
Người sử dụng Tiếng Anh thành thạo (IELTS khoảng 7.5 trở lên) hoặc người nói Tiếng Anh như ngôn ngữ mẹ đẻ. Lớp mình có 9 học viên, trong đó chỉ có 3 người Việt Nam. - Hướng tiếp cận (Approach): Communicative Language Teaching (CLT)
Nội dung chính (Components)
- Teaching Practice (TP – Thực hành giảng dạy)
Tổng cộng 6 giờ giảng dạy, tương đương 8 buổi TP, mỗi buổi 45 phút. Bạn sẽ dạy học viên thật và nhận feedback chi tiết từ tutor sau mỗi buổi. Đây là phần quan trọng nhất và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả cuối khóa (Fail, Pass, Pass B, Pass A). - Observations (Dự giờ)
Bạn sẽ dự giờ tutor dạy mẫu và xem video các lớp học của giáo viên kinh nghiệm để phân tích phương pháp và cách tiếp cận. - Written Assignments (Bài tập viết)
Có 4 bài viết nhằm xây dựng tư duy sư phạm bài bản: hiểu người học, phân tích ngôn ngữ, thiết kế hoạt động phát triển kỹ năng và phản tư quá trình giảng dạy. Các assignments giúp kết nối lý thuyết với lớp học thật và là một phần rất quan trọng trong đánh giá năng lực giáo viên của CELTA.
Ví dụ, ở bài viết “Focus on the learner”, bạn phải quan sát & lắng nghe học viên của mình để hiểu được lịch sử học tập, sở thích cũng như những khó khăn hay vấn đề họ đang gặp để thiết kế những hoạt động phù hợp giúp học viên cải thiện kỹ năng ngôn ngữ.
Thang điểm (Grade):
CELTA có 4 mức kết quả đánh giá, dựa trên toàn bộ quá trình học, bao gồm: lập kế hoạch bài dạy, giảng dạy trên lớp, hiểu người học và khả năng tự phản tư.
- Pass
Đạt yêu cầu ở mức cơ bản của CELTA. Giáo viên có thể lập kế hoạch và giảng dạy hiệu quả với sự hướng dẫn, có hiểu biết ở mức đạt yêu cầu về quá trình dạy và học tiếng Anh. - Pass B
Đạt kết quả tốt. Giáo viên lập kế hoạch và giảng dạy hiệu quả hơn, phân tích ngôn ngữ tốt, hiểu người học rõ ràng và biết sử dụng phản tư để cải thiện kỹ năng giảng dạy. - Pass A
Đạt kết quả xuất sắc. Giáo viên có thể lập kế hoạch và giảng dạy độc lập với rất ít hoặc không cần hỗ trợ, phân tích ngôn ngữ kỹ lưỡng, hiểu người học rất tốt và liên tục sử dụng phản tư để phát triển năng lực sư phạm. - Fail
Chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí đánh giá của CELTA. Không được cấp chứng chỉ.
Các bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin về Thang điểm của CELTA ở ĐÂY.
Trước khi bắt đầu khóa học
Đau thương không bắt đầu từ lúc bắt đầu học mà từ trước khi khóa học bắt đầu. Mình nói vui thôi 😊
Sau khi gửi hồ sơ đăng ký, nếu đậu vòng hồ sơ, bạn sẽ nhận được lời mời tham gia interview. Để chuẩn bị cho buổi phỏng vấn, bạn được yêu cầu hoàn thành một pre-interview task, bao gồm các câu hỏi liên quan đến ngữ pháp, từ vựng, phát âm và kỹ năng giảng dạy Tiếng Anh.
Bài pre-task này giúp CELTA tutor đánh giá trình độ Tiếng Anh cũng như tiềm năng trở thành giáo viên Tiếng Anh của bạn. Sau buổi phỏng vấn, nếu đạt yêu cầu, bạn sẽ được chính thức ghi danh tham gia khóa học.
Trước khi khóa học diễn ra, học viên được khuyến khích hoàn thành pre-course task dài khoảng 33 trang. Theo đánh giá cá nhân của mình, đây gần như là bản mở rộng của pre-interview task. Việc hoàn thành pre-course task sẽ giúp bạn làm quen với các khái niệm, thuật ngữ trong giảng dạy Tiếng Anh theo chuẩn CELTA, từ đó tự tin hơn khi chính thức bước vào khóa học.
Thực hành giảng dạy (Teaching Practice)
Có tổng cộng 8 buổi Teaching Practice trải dài trong 4 tuần. Trung bình mỗi tuần bạn sẽ thực hiện 2 buổi TP. Đây là phần quan trọng nhất của khóa học và quyết định trực tiếp kết quả cuối cùng: Pass A, Pass B, Pass hay Fail.
TP là nỗi ám ảnh của hầu hết CELTA trainees vì đòi hỏi sự tập trung cao độ, thời gian và rất nhiều nỗ lực. Để hoàn thành một buổi TP, bạn cần chuẩn bị:
Lesson Plan (Giáo án)
Lesson plan trong CELTA rất chi tiết. Ngoài các phần cơ bản như Lesson Main Aim, Subsidiary Aims, Personal Aims, Context, Materials, Procedure, bạn còn phải thực hiện:
- Language Analysis
- Anticipated problems with language
- Anticipated problems with skills
- Anticipated problems with tasks and learners
Trung bình, mình mất khoảng 3–4 tiếng để hoàn thành một lesson plan chất lượng cho mỗi buổi TP.
Bài tập viết (Assignments):
Trong khóa học CELTA, bạn cần hoàn thành 4 bài written assignments:
- Focus on the learner
Hiểu người học: Viết bài phân tích về học viên của bạn bằng cách phỏng vấn học viên để hiểu background của họ, quan sát & lắng nghe những vấn đề về từ vựng, ngữ pháp, phát âm họ đang gặp phải, biết được điểm mạnh và điểm yếu của họ để thiết kế hoạt động phù hợp. - Language related tasks
Tập trung vào phân tích ngữ pháp, từ vựng và phát âm để giảng dạy hiệu quả. Với những ai đã vững ngữ pháp hoặc chịu khó tra cứu tài liệu được tutor gợi ý, bài này tương đối “dễ thở”. - Language skills related tasks
Thiết kế hoạt động dạy nghe, nói, đọc hoặc viết dựa trên một bài text (ví dụ bài báo). Khi làm đến assignment này, bạn đã tích lũy được khá nhiều kiến thức từ input sessions và kinh nghiệm TP nên thường sẽ có nhiều ý tưởng hơn. - Lessons from the classroom
Nhìn lại quá trình giảng dạy của bản thân và định hướng phát triển nghề nghiệp trong tương lai.
Các bạn có thể tìm đọc thêm thông tin chi tiết về CELTA Syllabus and assessment guidelines ở ĐÂY.
Những buổi học về phương pháp giảng dạy với tutors (Input sessions)
Nếu Teaching Practice là “cơn ác mộng” của trainees thì input sessions lại là những buổi học mình yêu thích nhất.
Input sessions thường diễn ra vào buổi chiều, sau khi hoàn thành TP buổi sáng. Lúc này, tâm trạng của mọi người cũng thoải mái hơn, dù đa số đều khá mệt vì thiếu ngủ do soạn bài TP từ tối hôm trước.
Trong các buổi này, tutor sẽ giới thiệu những khái niệm cốt lõi trong giảng dạy Tiếng Anh mà bất kỳ giáo viên nào cũng nên nắm, ví dụ:
- Elicitation (kỹ thuật gợi mở câu trả lời từ học viên)
- CCQs – Concept Checking Questions (câu hỏi kiểm tra mức độ hiểu bài)
- ICQs – Instruction Checking Questions (câu hỏi kiểm tra học viên đã hiểu yêu cầu nhiệm vụ chưa)
- Cách dạy Listening, Speaking, Reading, Writing, Pronunciation
- Error Correction & Giving Feedback (Cách sửa lỗi & đưa phản hồi)
- Truyền đạt ngôn ngữ (Lexis) thông qua MFP – Meaning, Form, Pronunciation
Đây là những kiến thức và kỹ năng rất thực tế, giúp bạn giảng dạy hiệu quả hơn.
Sự chuyên nghiệp (Professionalism)
Phần này không tính điểm nhưng nếu làm tốt sẽ giúp quá trình học của bạn thuận lợi hơn rất nhiều:
- Attendance: Tham gia đầy đủ
- Punctuality: Đi học đúng giờ
- Organisation: Sắp xếp tài liệu khoa học. Bạn sẽ nhận rất nhiều giấy tờ A4, nên chuẩn bị sẵn folder có phân ngăn hoặc sổ còng để quản lý.
- Admin tasks: Một số nhiệm vụ hành chính như điền form, đọc feedback và ký xác nhận cần được hoàn thành hàng tuần.
- Outfit (Trang phục): Chỉn chu, phù hợp đứng lớp, đặc biệt vào những buổi có Teaching Practice.
Hỗ trợ từ tutors (Tutor Support)
2 tutors phụ trách lớp mình đợt này là Thầy Jon và cô Lise. Nếu như cô Lise giống như người mẹ hiền luôn cố gắng động viên và khích lệ tụi trainee chúng mình thì thầy Jon là ông bố khó tính. Điểm chung của 2 người là đều rất chuyên nghiệp, công bằng và có kiến thức chuyên môn sâu rộng.
Mình học được rất nhiều khi quan sát hai tutor đứng lớp và đặc biệt là từ những feedback cá nhân mang tính xây dựng cao, giúp mình phát huy điểm mạnh và cải thiện những điểm trước đây chưa từng được chỉ ra.
Khối lượng công việc & quản lý thời gian (Workload & Time management)
CELTA full-time kéo dài một tháng là một khóa học cực kỳ intensive, vì vậy bạn cần chuẩn bị tinh thần và sắp xếp thời gian thật kỹ.
Ngoài thời gian học chính thức từ 8:30 sáng đến 5:00 chiều, buổi tối trong tuần bạn sẽ dành cho việc chuẩn bị Teaching Practice. Cuối tuần chủ yếu dùng để hoàn thành written assignments.
Mình khuyên bạn nên xác định chỉ tập trung học CELTA trong một tháng. Nếu có thể, hãy xin nghỉ tạm thời ở chỗ làm hoặc cho học viên tạm nghỉ. Cá nhân mình đã cho học viên nghỉ trong suốt thời gian học và không gặp gỡ bạn bè trong 4 tuần để có thể toàn tâm toàn ý cho khóa học.
Cơ sở vật chất tại Apollo TPHCM
Ở dưới là một số hình ảnh về cơ sở vật chất của Apollo để bạn tham khảo.
Những điều đọng lại ở mình sau 1 tháng học (My takeaways)
Sau khóa CELTA, mình học được rất nhiều điều, trong đó có 3 điểm mình tâm đắc nhất:
- Purposeful (Dạy học có mục đích rõ ràng)
Khi xây dựng lesson plan, mỗi hoạt động, mỗi câu hỏi đều cần có mục đích rõ ràng. Hoạt động đó hỗ trợ target language hoặc skill ra sao, giúp học viên thực hành điều gì. Một hoạt động chỉ “vui” thôi thì chưa đủ. - Student-centred (Lấy học viên làm trung tâm)
Cô Lise từng nói một câu mình rất nhớ:
“Don’t just teach the way you think we expect you to teach. Adapt it so that it benefits your students.”
Đừng dạy theo cách bạn nghĩ tutor muốn thấy, hãy điều chỉnh để thực sự phù hợp với học viên của bạn.
- Student practice (Tập trung vào thực hành của học viên)
Người học Tiếng Anh ở Việt Nam thường đã học rất nhiều ngữ pháp nhưng thiếu cơ hội thực hành. Thay vì tập trung quá nhiều vào phần “dạy”, hãy thiết kế hoạt động để học viên được thực hành nhiều hơn.
Ưu/Nhược Điểm của CELTA
Ưu điểm:
- Độ uy tín: Chứng chỉ của Cambridge nên độ uy tín cao, là yêu cầu đầu vào tại nhiều trường đại học tại UK nên nếu bạn có ý định đi du học UK mảng MA TESOL và muốn trải nghiệm dạy Tiếng Anh ở bậc đại học ở đây thì nên cân nhắc học CELTA để có ưu thế hơn trên CV. Nhiều trung tâm Tiếng Anh cũng yêu cầu có CELTA hoặc TESOL.
- Tính thực hành cao: Bạn phải hoàn thành 6h thực hành giảng dạy, tương đương 8 buổi Teaching Practice nên sẽ được “va chạm” thực tế nhiều, nâng cao kỹ năng trong thời gian ngắn.
- Phản hồi cá nhân: Nhận được phản hồi cá nhân mang tính xây dựng cao từ tutor, giúp bạn ý thức được cái đang làm tốt để phát huy và tập trung cải thiện những điểm chưa tốt.
- Tư duy sư phạm: Việc trực tiếp đứng lớp giảng dạy, tham gia input sessions, và làm written assignments sẽ giúp bạn xây dựng tư duy sư phạm vững chắc, giúp bạn tự tin theo đuổi sự nghiệp đi dạy.
Nhược điểm:
- Cường độ cao & khối lượng bài nhiều: khóa CELTA toàn thời gian học trong 1 tháng có cường độ rất cao. Bạn phải chuẩn bị tinh thần để học và chuẩn bị bài giảng (TP practice) và viết assignments liên tục từ sáng đến tối các ngày trong tuần và thậm chí là cả thứ 7 & CN để có thể hoàn thành khối lượng bài vở và pass.
- Khối lượng kiến thức: Có rất nhiều thứ cần phải “thẩm thấu” nếu bạn là giáo viên mới chưa có chuyên môn sư phạm hoặc chưa có nhiều kinh nghiệm giảng dạy. Tuy khóa học được thiết kế dành cho người bắt đầu, việc học rất nhiều thứ trong một thời gian ngắn có thể làm bạn bị ngộp. Sau khi học xong, bạn vẫn nên tiếp tục đọc sách/tài liệu được tutor giới thiệu và không ngừng reflect những gì đang làm để hoàn toàn nắm và vận dụng được những gì đã học.
- Học phí cao: 42.000.000 VNĐ tại Apollo TPHCM. Thông tin chi tiết tại ĐÂY.
Đầu vào cao: IELTS tối thiểu từ 7.5 trở lên để có thể theo kịp.
Lời khuyên từ 1 cựu CELTA trainee đến những CELTA trainee trong tương lai
CELTA có thể là điểm khởi hành hoặc một trạm dừng trên hành trình giảng dạy của bạn. Dù bạn đang ở giai đoạn nào, những trải nghiệm từ khóa học này đều rất đáng giá và giúp bạn tự tin hơn trên con đường phía trước.
Nếu đã quyết định tham gia, hãy chuẩn bị sức khỏe thể chất và tinh thần thật tốt, sắp xếp công việc cá nhân để có thể tham gia khóa học một cách trọn vẹn nhất và đạt kết quả tốt nhất trên năng lực hiện tại của bạn.
Good luck!